{"id":3919,"date":"2014-05-04T23:22:29","date_gmt":"2014-05-04T21:22:29","guid":{"rendered":"http:\/\/www.boerenroem.nl\/?p=3919"},"modified":"2014-05-04T23:26:45","modified_gmt":"2014-05-04T21:26:45","slug":"verbijstering","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/boerenroem.nl\/wordpress\/2014\/05\/04\/verbijstering\/","title":{"rendered":"Verbijstering"},"content":{"rendered":"

Verbijstering<\/strong><\/p>\n

Vorige week zondag reed ik op een rustige snelweg naar het vliegveld. Onderweg hoorde ik een reportage<\/a> op de radio over Jack Courant, een joodse jongen die in de Tweede Wereldoorlog onderduikt en het overleeft.\u00a0Naar eigen zeggen heeft hij niets meegemaakt, hij was immers als gewone onderduiker levend de oorlog doorgekomen. Maar dat bleek\u00a0niet helemaal waar;\u00a0zijn verhaal was\u00a0meer dan boeiend, en bovendien bleek hij ook niet gespaard voor de afschuwelijke gevolgen van de oorlog. Zijn vader en broer kwamen terecht in Auschwitz, waar zij om het leven kwamen \u2013 vergast, als ratten.<\/p>\n

Aan het eind van de reportage zegt hij:<\/p>\n

\u201cIk ben tot de conclusie gekomen dat er geen wezenlijke verwerking bestaat van ervaringen die onze generatie heeft\u00a0ondergaan. Die gevoelens liggen alleen maar diep begraven onder lagen van dagelijkse activiteiten. Nog altijd komen verdriet en woede op bij het vertellen van dit verhaal. Een vloek, een kort moment van nog steeds de verbijstering dat zoiets m\u00f3gelijk was\u2026\u201d<\/em><\/p><\/blockquote>\n

Een paar uurtjes later zat ik in een taxi in het uiterste zuidwesten van Polen. Ik hing wat achterover in de auto, keek wat uit het raam, dacht aan van alles en niets in het bijzonder, om even later op de plaats van bestemming een bruisende conferentie binnen te stappen van gepassioneerde evangelisten. Een bijeenkomst op een steenworp afstand van O\u015bwi\u0119cim, beter bekend als Auschwitz.<\/p>\n

De absurditeit ervan trof me pas veel later.<\/p>\n

Ik ben van een naoorlogse generatie. En ik geef toe: elk jaar zo rond 4 en 5 mei vraag ik me wel een keertje af waarom we telkens opnieuw de Tweede Wereldoorlog moeten herdenken. Life goes on, toch. Mijn cynische inborst vindt WOII eigenlijk geromantiseerde hero\u00efek en de 4\/5meivieringen seculiere rituelen van de postmoderne Europeaan.<\/p>\n

Dit jaar echter zingen de woorden van Jack Courant rond in mijn hoofd. \u2018\u2026nog steeds de verbijstering dat zoiets m\u00f3gelijk was.\u2019<\/em> Een emotie die ik soms voel als ik terugdenk aan verlieservaringen in mijn eigen leven. Een eerstgeboren kind dat niet mocht leven: dat dat ons \u00e9cht is overkomen! Mijn vader \u2013 uitgemergeld, holle ogen \u2013 die ik aardbeien met slagroom voer, de avond voor zijn overlijden: rillingen over mijn rug. Vlagen van verbijstering over de rauwheid van het leven.<\/p>\n

Mijn eigen ervaringen zijn slechts flauwe schaduwen van de verbijstering van Jack Courant, zeer persoonlijk en slechts gedeeld door mijn vrouw en naaste familie.\u00a0De overeenkomst is dit: ons eigen onbegrip, het absurde, het onmogelijke-dat-toch-gebeurde: dat in zichzelf maakt dat we eraan blijven denken. Juist omdat het zo groot is, is het zo moeilijk te pakken en blijft het ons bezig houden.<\/p>\n

Maar er is ook een ongelofelijk verschil. De ervaring van Jack Courant is de ervaring van een hele generatie. Miljoenen mensen kenden diezelfde woede, verdriet en verbijstering bij de herinnering aan de oorlog. Dat collectieve geheugen is enorm. En bewust en onbewust heeft het ervoor gezorgd dat ik geboren kon worden in een tijd van vrede, vrijheid en welvaart. De verbijstering werkte als moreel kompas, als drijfveer voor nie wieder.<\/em><\/p>\n

Jack Courant is inmiddels negentig jaar. Zeventig jaar verbijstering, woede en verdriet bij de herinnering aan de oorlog. Het is niet dat we het niet m\u00f3chten vergeten, het is dat er altijd nog mensen waren die het niet k\u00f3nden vergeten.<\/p>\n

En voor het eerst realiseer ik me dat we wat missen nu zijn generatie er bijna niet meer is. Dat er niemand meer is die authentieke woede, verdriet en verbijstering voelt bij het vertellen van het verhaal. Dat we onze verontwaardiging uit het museum moeten halen, uit radioreportages, uit een toneelvoorstelling.<\/p>\n

Moge God verhoeden dat het collectieve afgrijzen verdwijnt en onze persoonlijke verbijsteringetjes de weg gaan wijzen; achterover leunend, denkend aan van alles en niets in het bijzonder, met honderdveertig over de snelweg langs O\u015bwi\u0119cim.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Verbijstering Vorige week zondag reed ik op een rustige snelweg naar het vliegveld. Onderweg hoorde ik een reportage op de radio over Jack Courant, een …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3921,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","advgb_blocks_editor_width":"","advgb_blocks_columns_visual_guide":"","ngg_post_thumbnail":0,"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"Blogje: Verbijstering. Over een oorlog van zeventig jaar geleden.","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[53],"tags":[368,370,369,371,374,372,373],"class_list":["post-3919","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog","tag-4mei","tag-auschwitz","tag-herdenken","tag-jack-courant","tag-oorlog","tag-radio1","tag-verbijstering"],"aioseo_notices":[],"author_meta":{"display_name":"Mark","author_link":"https:\/\/boerenroem.nl\/wordpress\/author\/admin\/"},"featured_img":"https:\/\/i0.wp.com\/boerenroem.nl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2014\/05\/oswiecim1.jpg?fit=200%2C98&ssl=1","jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/boerenroem.nl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2014\/05\/oswiecim1.jpg?fit=735%2C363&ssl=1","uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/i0.wp.com\/boerenroem.nl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2014\/05\/oswiecim1.jpg?fit=735%2C363&ssl=1",735,363,false],"thumbnail":["https:\/\/i0.wp.com\/boerenroem.nl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2014\/05\/oswiecim1.jpg?resize=100%2C100&ssl=1",100,100,true],"medium":["https:\/\/i0.wp.com\/boerenroem.nl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2014\/05\/oswiecim1.jpg?fit=200%2C98&ssl=1",200,98,true],"medium_large":["https:\/\/i0.wp.com\/boerenroem.nl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2014\/05\/oswiecim1.jpg?fit=735%2C363&ssl=1",735,363,true],"large":["https:\/\/i0.wp.com\/boerenroem.nl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2014\/05\/oswiecim1.jpg?fit=735%2C363&ssl=1",735,363,true],"1536x1536":["https:\/\/i0.wp.com\/boerenroem.nl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2014\/05\/oswiecim1.jpg?fit=735%2C363&ssl=1",735,363,true],"2048x2048":["https:\/\/i0.wp.com\/boerenroem.nl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2014\/05\/oswiecim1.jpg?fit=735%2C363&ssl=1",735,363,true],"post-thumbnail":["https:\/\/i0.wp.com\/boerenroem.nl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2014\/05\/oswiecim1.jpg?fit=555%2C300&ssl=1",555,300,true],"bravada-featured":["https:\/\/i0.wp.com\/boerenroem.nl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2014\/05\/oswiecim1.jpg?resize=583%2C300&ssl=1",583,300,true],"bravada-featured-lp":["https:\/\/i0.wp.com\/boerenroem.nl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2014\/05\/oswiecim1.jpg?resize=620%2C300&ssl=1",620,300,true],"bravada-featured-half":["https:\/\/i0.wp.com\/boerenroem.nl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2014\/05\/oswiecim1.jpg?resize=735%2C300&ssl=1",735,300,true],"bravada-featured-third":["https:\/\/i0.wp.com\/boerenroem.nl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2014\/05\/oswiecim1.jpg?resize=512%2C300&ssl=1",512,300,true],"bravada-lpbox-1":["https:\/\/i0.wp.com\/boerenroem.nl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2014\/05\/oswiecim1.jpg?resize=310%2C250&ssl=1",310,250,true],"bravada-lpbox-2":["https:\/\/i0.wp.com\/boerenroem.nl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2014\/05\/oswiecim1.jpg?resize=413%2C300&ssl=1",413,300,true]},"uagb_author_info":{"display_name":"Mark","author_link":"https:\/\/boerenroem.nl\/wordpress\/author\/admin\/"},"uagb_comment_info":1,"uagb_excerpt":"Verbijstering Vorige week zondag reed ik op een rustige snelweg naar het vliegveld. Onderweg hoorde ik een reportage op de radio over Jack Courant, een …","coauthors":[],"tax_additional":{"categories":{"linked":["Blog<\/a>"],"unlinked":["Blog<\/span>"]},"tags":{"linked":["4mei<\/a>","auschwitz<\/a>","herdenken<\/a>","jack courant<\/a>","oorlog<\/a>","radio1<\/a>","verbijstering<\/a>"],"unlinked":["4mei<\/span>","auschwitz<\/span>","herdenken<\/span>","jack courant<\/span>","oorlog<\/span>","radio1<\/span>","verbijstering<\/span>"]}},"comment_count":"1","relative_dates":{"created":"Geplaatst 12 jaar geleden","modified":"Bijgewerkt 12 jaar geleden"},"absolute_dates":{"created":"Geplaatst op 4 mei 2014","modified":"Bijgewerkt op 4 mei 2014"},"absolute_dates_time":{"created":"Geplaatst op 4 mei 2014 23:22","modified":"Bijgewerkt op 4 mei 2014 23:26"},"featured_img_caption":"","series_order":"","jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p63Qy-11d","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":false,"jetpack-related-posts":[{"id":6879,"url":"https:\/\/boerenroem.nl\/wordpress\/2018\/08\/25\/roadtrip-auschwitz-birkenau\/","url_meta":{"origin":3919,"position":0},"title":"Roadtrip: Auschwitz-Birkenau","author":"Mark","date":"25 augustus 2018","format":false,"excerpt":"Het terrein is vredig, de lanen breed en groen, de gebouwen oud maar onderhouden. In keurige groepen, gesorteerd op taal, vormen duizenden mensen een lang lint over Auschwitz I. In de gebouwen hangen foto's, liggen achtergebleven spullen, staan britsen. De gidsen praten in neutrale toon over de verschrikkingen. Die man\u2026","rel":"","context":"In "algemeen"","block_context":{"text":"algemeen","link":"https:\/\/boerenroem.nl\/wordpress\/c\/algemeen\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/boerenroem.nl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/auschwitz-2549.jpg?fit=1200%2C800&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/boerenroem.nl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/auschwitz-2549.jpg?fit=1200%2C800&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/boerenroem.nl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/auschwitz-2549.jpg?fit=1200%2C800&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/boerenroem.nl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/auschwitz-2549.jpg?fit=1200%2C800&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/boerenroem.nl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/auschwitz-2549.jpg?fit=1200%2C800&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":5380,"url":"https:\/\/boerenroem.nl\/wordpress\/2016\/01\/01\/nooitmeer\/","url_meta":{"origin":3919,"position":1},"title":"The best is yet to come","author":"Mark","date":"1 januari 2016","format":false,"excerpt":"Haarlem, de\u00a0Barteljorisstraat. We bellen aan bij een blauwe deur net naast de drukke winkelstraat.\u00a0We klimmen een klein trapje op, naar een soort jaren-vijftig woonkamer. Een bordeauxrood vloerkleed, oude foto's aan de muur, een piano, kroonluchter. En langs alle wanden stoeltjes. Een dame van dik in de 70 ontvangt ons en\u2026","rel":"","context":"In "Blog"","block_context":{"text":"Blog","link":"https:\/\/boerenroem.nl\/wordpress\/c\/blog\/"},"img":{"alt_text":"\u00a9 stichting Corrie ten Boomhuis, Haarlem","src":"https:\/\/i0.wp.com\/boerenroem.nl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/Corrie-ten-Boom-1.jpg?fit=925%2C900&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/boerenroem.nl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/Corrie-ten-Boom-1.jpg?fit=925%2C900&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/boerenroem.nl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/Corrie-ten-Boom-1.jpg?fit=925%2C900&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/boerenroem.nl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/Corrie-ten-Boom-1.jpg?fit=925%2C900&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":1290,"url":"https:\/\/boerenroem.nl\/wordpress\/2010\/10\/20\/kaapstad-sorry-zeggen\/","url_meta":{"origin":3919,"position":2},"title":"Kaapstad – Sorry zeggen","author":"Mark","date":"20 oktober 2010","format":false,"excerpt":"Vandaag was de dag van hartverscheurende verhalen van kwaad en onrecht. Rwanda, Zuid-Afrika, India, Israel \u2013 situaties van persoonlijk en systematisch geweld, racisme en slavernij, van diep gewortelde haat en scheiding. De pijn was af te lezen van de gezichten van sprekers en te voelen in de zaal. Toch waren\u2026","rel":"","context":"In "Blog"","block_context":{"text":"Blog","link":"https:\/\/boerenroem.nl\/wordpress\/c\/blog\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/boerenroem.nl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2010\/10\/ct-logo.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":6587,"url":"https:\/\/boerenroem.nl\/wordpress\/2016\/02\/21\/mag-ik-bij-jou\/","url_meta":{"origin":3919,"position":3},"title":"Mag ik bij jou?","author":"Mark","date":"21 februari 2016","format":false,"excerpt":"Sinds ruim een jaar komt N bij ons in de kerk. Meegenomen door enthousiaste vrijwilligers in het plaatselijke azc. N is jong, vriendelijk en heel erg hard op zoek naar een beter leven. Op een vrijdagmiddag ben ik voor het eerst bij hem thuis; een wat viezig appartement in het\u2026","rel":"","context":"In "Column"","block_context":{"text":"Column","link":"https:\/\/boerenroem.nl\/wordpress\/c\/column\/"},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":3772,"url":"https:\/\/boerenroem.nl\/wordpress\/2013\/04\/01\/de-heilige-kerker\/","url_meta":{"origin":3919,"position":4},"title":"De heilige kerker","author":"Mark","date":"1 april 2013","format":false,"excerpt":"U hebt mij onder in de kuil gelegd, in het duister van de diepte. Uw toorn drukt zwaar op mij, uw golven slaan over mij heen. Bekenden hebt u van mij vervreemd, afgrijzen roep ik bij hen op, ik ben ingesloten en zie geen uitweg meer. [...] Mijn beste vrienden\u2026","rel":"","context":"In "Blog"","block_context":{"text":"Blog","link":"https:\/\/boerenroem.nl\/wordpress\/c\/blog\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/boerenroem.nl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/IMG_2139_Snapseed.jpg?fit=700%2C328&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/boerenroem.nl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/IMG_2139_Snapseed.jpg?fit=700%2C328&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/boerenroem.nl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/IMG_2139_Snapseed.jpg?fit=700%2C328&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/boerenroem.nl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/IMG_2139_Snapseed.jpg?fit=700%2C328&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":11172,"url":"https:\/\/boerenroem.nl\/wordpress\/2019\/12\/24\/dans-alsof-niemand-toekijkt\/","url_meta":{"origin":3919,"position":5},"title":"Dans alsof niemand toekijkt","author":"Mark","date":"24 december 2019","format":false,"excerpt":"Gisteravond, een uur of tien. De locatie is restaurant Hudson, waar onze dochters al een paar jaar werken en waar een geweldig feest bezig is. De dansmuziek gaat aan. Wij stappen de vloer op en openen de dans met een chachacha. Perfect? Verre van dat. Daar gaat het ook niet\u2026","rel":"","context":"In "algemeen"","block_context":{"text":"algemeen","link":"https:\/\/boerenroem.nl\/wordpress\/c\/algemeen\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/boerenroem.nl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/25jaarfeest-dans-4776.jpg?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/boerenroem.nl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/25jaarfeest-dans-4776.jpg?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/boerenroem.nl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/25jaarfeest-dans-4776.jpg?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/boerenroem.nl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/25jaarfeest-dans-4776.jpg?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/boerenroem.nl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/25jaarfeest-dans-4776.jpg?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/boerenroem.nl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3919","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/boerenroem.nl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/boerenroem.nl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/boerenroem.nl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/boerenroem.nl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3919"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/boerenroem.nl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3919\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/boerenroem.nl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3921"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/boerenroem.nl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3919"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/boerenroem.nl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3919"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/boerenroem.nl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3919"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}